آشنایی با حالت، ساخت و تیپ اسب اصیل عرب برای مسابقات زیبایی

ده نکته برای اینکه با اسبتان رابطه ای موفقیت آمیز داشته باشید
بهمن ۲, ۱۳۹۵
سیلمی کورسی
بهمن ۲, ۱۳۹۵

آشنایی با حالت، ساخت و تیپ اسب اصیل عرب برای مسابقات زیبایی

یک اسب اصیل باید نمونه و شکل اصلی این نژاد را نشان دهد. اگر قرار است که این نژاد در آینده رشد و پیشرفت کند اسب های برنده زیبایی باید اسب های عربی زیبا باشند و در ضمن باید بدون نقص و کاربردی باشند.

شما به عنوان یک پرورش دهنده اسب عرب،‌ باید از استانداردهایی که داوران در مسابقات زیبایی اسب عرب جهت ارزیابی اسب اصیل استفاده می کنند، اطلاع داشته باشید.

به همین دلیل در این پست سعی کرده ایم موارد مهمی که داوران به عنوان استاندارها و ملاک ارزیابی در مسابقات استفاده می کنند را ذکر کنیم.

اسب اصیل بدون نقص است و خصوصیات آن در حالت او نمایان است. منظور از حالت کلیه خصوصیات قابل دیدن در اسب می باشد که اسب اصیل را بسیار منحصر به فرد کرده است. اسب اصیل باید خصوصیات ویژه خود را نشان دهد به طوری که به محض دیدن آن بیننده بتواند بگوید که این یک اسب اصیل است.

علائم شاخص جهت ارزیابی اسب اصیل عرب در موارد زیر یافت می شود:

سر

نظریه کلی در مورد سر اسب کیفیت و ظرافت سر می باشد. سر سنگین و خشن یک اشکال است. پوست باید ظریف بوده و ساختمان استخوان باید مشخص باشد. در اسب های بزرگسال سر اسب باید خشک بوده و گوشتی نباشد.

پوزه و چانه

سر باید یک پوزه ظریف داشته باشد و نسبت به بقیه سر کوچک باشد. منخرین باید بزرگ و انعطاف پذیر باشند و در هنگام تمرین خوب باز شوند. اصولاً منخرین موازی با قسمت جلویی صورت اسب می باشند. منخرین کوچک و ضعیف در اسب یک اشکال محسوب می شوند.

دهان باید بلند بوده و دارای حالت خوبی باشد. دهان کوچک پسندیده و مطلوب نمی باشد.

چانه باید شکیل باشد و گرچه لب پایین مادیان ممکن است در حالت استراحت آویزان باشد اما هنگامی که توجه شان به چیزی جلب می شود و هوشیار هستند باید جمع و سفت باشد. در میدان زیبایی به لب پایین آویزان دقت می شود چون ممکن نیست که اسب در میدان نمایش خونسرد باشد. در چنین شرایطی به احتمال زیاد اسب نمی تواند لب پایین خود را بالا بکشد. دندان های پیشین بالا و پایین باید با هم مماس باشند.

دهان طاووسی:

منظور از دهان طاووسی این است که فک پایین از فک بالا کوتاه تر باشد که البته این حالت یک خطای ساختی است و در موارد خفیف تر می تواند به سر شکل گوه ای بدهد.

قسمت پایین سر

فک پایین باید مستقیم و صاف باشد. به جز در اسب های سه ساله که رشد دندان ها ممکن است در این سن برجستگی های موقت فک پایین ایجاد کند. خط محدب در فک پایین مورد قبول نیست. استخوان های گونه باید بزرگ باشند و فاصله خوبی از هم داشته باشند تا مشت دست به خوبی در فاصله میان آن ها جا شود. این استخوان های گونه بزرگ و پوزه ظریف از مشخصه های مهمی در شکل سر عربی هستند. فاصله مابین آنها در کمک به جریان هوا به شش ها بسیار اهمیت دارد و فک خیلی باریک نه تنها خطای حالت بلکه خطای ساخت هم محسوب میشود.

چشم ها و صورت

هنگامی که از یک طرف به اسب نگاه می کنید جلوی صورت یا باید صاف باشد یا قوس دار. اگر سر درقسمت زیر چشم ها صاف باشد تا زمانی که کیفیت خود را حفظ کند این صافی، خطا محسوب نمی شود.

نیم رخ اسب نباید محدب شکل که به اصطلاح بینی رومی نامیده می شود، باشد. فقط گاهی ممکن است اسب سر قشنگی داشته باشد اما بر اثر حادثه یا ضربه ای صورتش نیمرخ مطلوب را نداشته باشد. در این حالت در استخوانی که خیلی به سطح نزدیک است اگر رگ های آن ناحیه آسیب دیده باشند یک برجستگی به وجود می آید که باعث ایجاد بینی رومی کاذب می شود. اگر داور کاملاً مطمئن باشد که این برجستگی بر اثر حادثه بوده و در اصل اسب دارای نیم رخ برجسته نمی باشد می تواند این نیم رخ را در قضاوتش نگیرید.

بهتر است که در این حالت اسب را از نزدیک نگاه کنید تا مطمئن شوید که در هر سمت برجستگی وجود دارد. در غیر این صورت اگر فقط در یک سو برجستگی وجود داشته باشد احتمالاً این برجستگی در نتیجه آسیب دیدگی بوده است.

پیشانی باید صاف باشد یا می تواند در قسمت بالای چشم ها قوسی شکل هم باشد که به این حالت جیبا می گویند. اگر این برجستگی خیلی زیاد باشد هماهنگی شکل سر را از بین می برد، اگر چه از نظر فنی خطا محسوب نمی شود.

چشم ها در اسب اصیل بسیار مهم هستند. چشم ها باید بزرگ و بر روی صورت پایین قرار گرفته باشند و بهتر است گرد باشند تا بادامی شکل. وقتی از روبرو به آن نگاه می کنید باید طوری قرار گرفته باشند که به خوبی از استخوان گونه ها بیرون زده دیده شوند. چشم های کوچک یا چشم هایی که در قسمت بالای گونه جمجمه قرار گرفته باشند خطای حالت محسوب می شوند.

چشم انسانی چیست؟

سفیدی دور چشم که معروف به چشم انسانی می باشد و گر چه مورد قبول خیلی از پرورش دهندگان نمی باشد اما نباید آن را در هنگام داوری خطا محسوب کرد.

چشم های آبی یا دو رنگ در نمایش زیبایی مطلوب نیستند اگر چه اسب چشم آبی می تواند به خوبی ببیند و در بینایی مشکلی ندارد.

گوش ها

گوش ها باید شکیل و ظریف باشد. فاصله نوک گوش ها باید کمتر از فاصله ته آن ها باشد. مادیان گوش های بزرگتری نسبت به سیلمی ها دارند اما گوش های مادیان نباید نسبت به سرشان بزرگ به نظر برسد. گوش های بیش از حد بزرگ خطای حالت محسوب می شود. گوش های شل خطا محسوب شده و نقص مهمی به شمار می روند.

گردن و شانه

اتصال سر و گردن

قسمت اتصال سر به گردن باید قوس دار باشد و گردن در جایی که به سر متصل است باید ظریف باشد. قسمت کاکل و بالای گردن نریان نسبت به مادیان کلفت تر است اما محلی که گردن به سر متصل می شود باید شکیل باشد. اتصال زاویه دار سر به گردن خطاست. اتصال قوسی سر به گردن میتبا نامیده می شود.

گردن

گردن اغلب با سر در نظر گرفته می شود. به طور مثال در سیستم امتیاز بندی داوری گردن به تنهایی اهمیت خودش را دارد. از نقطه نظر ساخت، گردن باید به اندازه کافی بلند باشد به طوری که هماهنگ با کل بدن اسب باشد. گردن باید یک سوم از طول بدن اسب را تشکیل دهد. اسب های اصیل اغلب گردنشان را بالا می گیرند. اتصال گردن به شانه باید قوس دار و صاف باشد. در جلوی جدوگاه نباید هیچ گونه فرورفتگی وجود داشته باشد. مادیان ها باید گردن سبک و زیبا داشته باشند ولی سیلمی ها باید دارای کاکل برجسته بوده و نباید گردنشان سنگین و کوتاه باشد. باید از گردن شتری که بیش از حد به بیرون برگشته است اجتناب کرد. انتهای گردن نباید از پایین سینه بیرون  آمده باشد.

بدن

جدوگاه

جدوگاه باید مشخص باشد. از خطاهای معمول اسب های اروپایی جدوگاه نسبتا صاف است که خطای ساخت محسوب می شود. به هر حال جدوگاه اسب های اصیل هیچ گاه مانند اسب های تروبرد خیلی به طور واضح دیده نمی شود. ارتفاع جدوگاه و مشخص بودن آن بستگی به طول ستون فقرات و مقدار عضلاتی که روی آن قرار گرفته است دارد.

شانه

شانه ها باید به خوبی اریب باشند به این معنی که استخوان کتف باید زاویه حدودا ۴۵ درجه ایجاد کند. این امر مهمی است و یک شانه مستقیم از خطاهای رایج در اسب های عرب محسوب می شود. شانه با زاویه خوب باعث قرار گرفتن صحیح دست ها می شود که باید به خوبی جلو قرار گرفته باشند تا باعث آزادی حرکت شوند. استخوان کتف به استخوان بازو متصل است و زاویه این اتصال باید معمولاً ۹۰ درجه باشد. طول استخوان کتف و بازو تعیین کننده محل قرار گیری دست ها می باشد.

پشت و بدن

در یک اسب عربی خوب پشت خیلی کوتاه است. پشت کاملاً صاف بین جدوگاه و کپل پسندیده نمی باشد. باید طول پشت جوری باشد که جایی برای قرار گرفتن زین وجود داشته باشد که این امر به صورت قوسی در خط الراس اسب پشت جدوگاه ظاهر می شود که نباید خیلی گرد باشد. پشت در قسمت بالای تهیگاه نباید ضعیف باشد(ناحیه ای که پشت به کپل متصل میشود) باید خطی یکنواخت از گردن و پشت تا کپل ادامه پیدا کند که کلاً هماهنگی در بدن اسب ایجاد کند. بدن در سرو گردن باید همچنان شکیل، محکم و با ساخت صحیح باشد. دنده ها کاملا گرد بوده و بدن در قسمت سینه باید عمیق باشد. سینه باید نه پهن و نه خیلی باریک باشد.

ناحیه بعد از کپل تا مفصل خرگوشی و دم

اسب عرب با نوع گرفتن دمش مشخص است که این نوع دم گرفتن از خصوصیات ویژه این نژاد بوده و اهمیت زیادی دارد. محل قرار گرفتن دم در کپل باید بالا باشد و هر گاه اسب در حرکت است باید بالا گرفته شود. دم کج خطا به حساب نمی آید. با این حال دم ایده آل دمی است که کجی نداشته باشد و به صورت یک منحنی کامل و زیبا و در حالت هیجان مانند پرچم کاملا بالا گرفته شود. اسبی که خیلی هیجان زده باشد ممکن است قسمت کلیزنه دم را چنان سیخ کند که موهای دم مانند پر به سمت پایین آویزان شوند.

دمی که محل قرار گرفتن آن پایین باشد یا خوب گرفته نشود در مورد اسب عرب خطای حالت محسوب می شود.

زمانی که اسب در حالت استراحت است که طبیعی است که دمش را پایین بیاندازد اما در میدان نمایش زیبایی اگر اسبی در تمام طول نمایش دمش را خیلی سیخ نگه دارد باید دقت کرد که از محرک های دیگر استفاده نکرده باشد.

کپل

کپل قسمتی است که ممکن است اشتباه ایجاد کند. برای اینکه اسب دمش را خیلی بالا نگه دارد لگن در بعضی اسب های نمایشی صاف تر و صاف تر شده است. این صافی لگن جزء خصوصیات نژاد اسب اصیل نمی باشد و در عملکرد اسب مشخص می شود.

کپل باید یا همسطح جدوگاه باشد یا در بالاترین قسمتش باید پایین تر از سطح جدوگاه باشد. از بالاترین نقطه کپل تا محل اتصال دم به کپل ممکن است کمی شیب وجود داشته باشد که این شیب به ناحیه بالای کپل خط یکنواخت و زیبایی می دهد. طول کپل باید به اندازه ای باشد که اسب بتواند فعالیت های ورزشی انجام دهد.

در اسب های ورزشی و اسب هایی که فاصله لگن تا نوک استخوان کپل کوتاهی دارند، کپل کاملاً صاف دیده نمی شود.

در یک اسب متوسط این طول ممکن است حدود ۳۰ تا ۳۵  درصد طول کل بدن اسب باشد.طول کمتر از ۳۰ درصد کوتاه محسوب شده و مانع از این می شود که اسب بتواند از پاهایش برای تولید نیرو و پاسخ به اثرها به خوبی استفاده کند.

رنگ و پوست

اسب های عرب رنگ های مختلف دارند. هیچ رنگی به رنگ دیگری در داوری ارجحیت ندارد. پوست باید نازک باشد و اسبی که هیجان زده یا تمرین کرده باشد رگ هایش به زودی نمایان می شود. موها باید ظریف و لطیف، پاها نسبتاً تمیز (موی زیادی در قسمت مچ و بخلق دیده نشود) باشند. موی بیش از حد در قسمت مچ خوب نیست. داشتن سفیدی زیاد در هیچ جای بدن خطا محسوب نمی شود گر چه بعضی پرورش دهندگان آن را نمی پسندند.

اندام حرکتی

ابتدا به خاطر داشته باشید که هر کدام از دست ها و پاها ممکن است با یکدیگر فرق داشته باشند. باید به تک تک اندام حرکتی نگاه کرد نه به یک جفت پا یا یک جفت دست. باید به هر یک از اندام حرکتی از سمت روبه رو، کنار و پشت نگاه کرد. برای نگاه کردن به اندام حرکتی از بالای آن یعنی محل اتصال آن به بدن شروع کنید و به پایین تا سم نگاه کنید و این کار را از تمامی جهات انجام دهید.

دست ها

دست ها باید به خوبی زیر بدن قرار گرفته باشند تا منجر به زاویه خوب شانه و اتصال صحیح استخوان بازو شود. اگر دست ها زیر شانه قرار گرفته باشند نتیجه یا استخوان بازوی بلند است یا زاویه بد شانه و نتیجه زاویه بد استخوان بازو. استخوان کتف باید با خط فرضی افقی که در امتداد بدن اسب کشیده میشود زاویه ۴۵ درجه بسازد. زاویه مفصل بازو و شانه معمولاً ۹۰ درجه است. اگر دست ها زیر شانه باشند آزادی حرکت از اسب گرفته می شود.

دست ها نه خیلی از هم فاصله دار و نه زیاد به هم نزدیک باشند.

آرنج نسبت به استخوان قلم باید بلند تر باشد و زانو ها و مچ باید اندازه ای مناسب داشته و کاملاً مشخص باشند. در طول زندگی کاری اسب ضعیف نبودن دست و پا بسیار مهم است زیرا از صدمات احتمالی جلوگیری می کند. به همین دلیل پاها باید طوری از شانه خارج شوند که سم درست زیر اتصال پا به بدن قرار گیرد. این مستقیم بودن پاها باید تا پایین پا ادامه داشته باشد. آرنج باید درست به وسط زانو داخل شود و استخوان قلم نیز باید از وسط زانو خارج شود.

یک خطای خیلی معمول در اسب های انگلیسی قلم می باشد. بدین معنی که قلم از وسط زانو خارج نمی شود و از سمت چپ یا راست زانو خارج می شود که معمولاً به خارج زانو انحراف پیدا می کند. در این مواقع معمولاً یک قره قوش بزرگ ایجاد می شود

قره قوش نتیجه چیست؟

قره قوش در واقع عکس العمل اسب نسبت به قلم کج می باشد که بتواند در قسمتی که قلم منحرف شده تعادل قلم را حفظ کند. این قره قوش درست در داخل یا خارج قلم ایجاد می شود. در مورد قلم های انحراف دار این قره قوش بیشتر نزدیک زانو در سمت داخلی قلم دیده می شود.

قره قوش هایی که با ضربه یا شکستگی ایجاد می شوند در اثر ضربه دست مخالف به قلم به وجود می آیند که محل قرار گیری آن پایین بوده و در سطح داخلی اندام پدید می آید.

تاندون های اصلی دست ها زیر زانو بوده و کاملاً مشخص بوده و همیشه باید برای یافتن هر گونه اشکال احتمالی، وتر های معلق و تاندون های خم کننده چک شوند. این صدمات خیلی جدی هستند و داوران باید به خوبی به آنها دقت کنند و در قضاوتشان آن ها را در نظر بگیرند.

سگ دستی

چرخش استخوان ها در اسب معمول است و ممکن است در کل پا تا پایین ایجاد شود. زانو ها ممکن است به داخل چرخش یابند که معمولاً باعث ایجاد سگ دستی می شوند.

استخوان قلم اغلب در قسمتی که از زانو خارج می شود می چرخد، حتی اگر از وسط زانو خارج شده باشد. استخوان قلم باید به وسط مچ داخل شود. بخلق و بند دوم انگشت باید به وسط سم داخل شوند. چرخش و انحراف در هیچ کدام از مفصل ها هنگامی که از پشت و جلو مشاهده می شوند نباید وجود داشته باشد. اگر انحراف در اندام اسب وجود داشته باشد اسب در هر حرکتش این مشکل را نشان می دهد. در صورتی که اسب به درستی حرکت نکند اشکال در حرکت می تواند نشانه ای باشد که پا دوباره بازرسی شود.

سگ دستی خطرناک است برای اینکه چرخش سم در هنگام حرکت ممکن است باعث شود که دست مخالف یا قسمت مچ یا در قسمت نازک نی ضربه بخورد.

اگر چه بعضی وقت ها سگ دستی ارثی به حساب می آید اما در خیلی از موارد در اثر تغذیه بد مادیان حامله و در نتیجه ضعیف شدن پاهای کره پدید می آید که در این هنگام کره قدرت کافی برای  مستقیم نگه داشتن پاهایش را ندارد.

اسب هایی که شیر دست هستند به دست هایشان ضربه نمی زنند اما در هنگام حرکت نیروی زیادی صرف می کنند و زود خسته می شوند.

پشتک 

در شاخ مو یا قسمت پایینی بخلق احتمال بروز پشتک وجود دارد. به هر حال این اشکال در اسب های عرب نسبت به بعضی نژاد های سنگین تر کمتر دیده می شود و لازم نیست خیلی زیاد دنبال این دو مورد بود، با این وجود هر داوری می داند که چگونه انها را تشخیص دهد.

پشتک جانبی ( استخوانی شدن غضروف های جانبی ) مانند قره قوش وقتی ایجاد می شود، همان جا می ماند و هیچ مشکل بزرگی ایجاد نمی کند. اما پشتک در استخوان بلند دوم انگشت مشکل جدی تری می باشد. این مشکل بیشتر در اسبانی که شیر دست هستند دیده می شوند. در بعضی اسب ها فاصله پاها در قسمت سم بیشتر از فاصله پاها در ناحیه بالاتر است و در بعضی عکس آن صادق است. پاها باید وقتی که از کنار مشاهده می شوند عمودی باشند.

زانوی محدب

بعضی اوقات قلم طوری از زانو خارج می شود که جلوی اندام حالت محدب شکل دارد که این حالت از نظر ظاهر شکیل نمی باشد. اما از نظر کاری اشکال جدی محسوب نمی شود.

زانوی گوساله ای

اگر استخوان آرنج و قلم با هم قوس مقعری بسازند اصطلاحاً آن را زانوی گوساله ای می خوانند. این خطا خیلی مهم است و راحت می توان آن را دید.

این شکل نشان دهنده ساختمان ضعیف پا است که در زیر شانه باعث صدمه و ایجاد مشکلات در تاندون ها می شود. وقتی از کنار به دست ها نگاه می کنیم آسیب دیدگی قدیمی در تاندون مشخص می شود. از زاویه های دیگر این نوع آسیب دیدگی به شکل ضخیم شدگی ممکن است دیده شود. استخوان بین زانو و قلم باید سراسر یک ضخامت داشته باشد. اگر استخوان زیر زانو از مچ ضخامت کمتری داشته باشد به دلیل نبود جای کافی برای حرکت تاندون های خم شونده، باعث ایجاد مشکلات می شود.

بخلق ها در واقع کمک فنر های پا هستند. نباید خیلی بلند و خیلی شیب دار باشند. نباید خیلی کوتاه یا خیلی راست باشند. بخلق بلند ضعیف است. بخلق کوتاه نمی تواند کمک فنر مناسبی باشد.

بخلق بلند نشانه چیست؟

بخلق های بلند نشان دهنده زاویه شانه قائم می باشند. زیرا بخلق و شانه زاویه یکسانی دارند اگر چه این اصل مطلق نیست.

سم دست ها

یک گفته قدیمی است که می گوید اسب است و سمش

سم ها نسبت به هیکل اسب باید نه خیلی بزرگ و نه خیلی کوچک باشند. سم دست ها باید گرد باشد. زاویه هر سم باید مشابه زاویه بخلق باشد. اگر سم شیب بیشتری نسبت به بخلق داشته باشد خطا محسوب می شود.

سم قاطری

شیب سمی که بیشتر از بخلق باشد نشان دهنده جلوی سم بلند و پاشنه کوتاه و ضعیف است به هر حال خطای بدتر در پا این است که زاویه سم قائم تر از بخلق باشد که این نوع سم، سم قاطری خوانده می شود. این مساله در اسب نعل نشده باعث لنگش می شود زیرا فرسایش پنجه بسیار زیاد بوده و پاشنه فرسایش کمی دارد و باعث ایجاد یک گردی نامناسب می شود که قسمت حساس سم در تماس با زمین قرار خواهد گرفت. سم ها باید هم در اندازه و هم در زاویه جفت باشند.

برای چک کردن شباهت زاویه و نسبت آن ها به بخلق سم را از سمت کنار مشاهده می کنند.

چگونه سم اسب را در داوری ارزیابی می کنند؟

وقتی که از روبه رو به سم ها نگاه می کنید ارتفاع نوار تاج مو خیلی نباید در لبه های داخلی و خارجی سم تفاوت داشته باشد. تفاوت زیاد نشان دهنده این است که سم کج شده است. که این تفاوت ارتفاع باعث بروز فشار بر روی قسمت های بالایی پا می باشد.

وقتی دور اسب حرکت می کنید تا پشت دست ها را بتوانید ببینید ارتفاع پاشنه ها باید یکسان باشد. در غیر این صورت سم دست های اسب جفت نمی باشد که این یک خطای بزرگ است و به ندرت این چنین اسب ها را در مقام های بالا رده بندی می کنند.

سم های پاها نسبت به سم دست ها بیضی تر است و زاویه شیب دار تری دارد. کمتر پیش می آید که سم پاها با هم جفت نباشند.

اهمیت ساختمان دست ها برای همه سوارکاران مشهود است. اسب هر چقدر که زیبا باشد با دست های بد اسب خوبی نخواهد بود. به همین دلیل داوران زیبایی به اندام های حرکتی دقت می کنند.

منبع: کانال تلگرام جشنواره زیبایی اسب اصیل عرب خوزستان

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *