هفت نکته اساسی پیرامون خرید اسب -قسمت دوم
خرداد ۱۳, ۱۳۹۶
هفت نکته اساسی پیرامون خرید اسب -قسمت چهارم
خرداد ۱۳, ۱۳۹۶

هفت نکته اساسی پیرامون خرید اسب -قسمت سوم

انتخاب اسب همیشه یکی از دغدغه های اصلی سوارکاران و مالکان اسب بوده است. درست است که باید برای انتخاب اسب به مشاوران و متخصصان در این زمینه رجوع کنیم، اما بهتر است که همیشه خودمان نیز اطلاعاتی در مورد اسب داشته باشیم. به همین دلیل کتابچه مفیدی که توسط آقایان محمدحسین متولیان و محمدعلی نصیری تهیه شده است را بازنشر می کنیم.

در قسمت اول از این مجموعه در مورد گام اول انتخاب اسب صحبت کردیم. در قسمت دوم نیز در مورد نژاد اسب، جنسیت اسب، سن اسب و مدارک مورد نیاز برای خرید و فروش اسب پرداختیم. در این قسمت درباره اندام و اخلاق اسب ها صحبت می کنیم. 

۶- چگونه اسب انتخاب کنیم؟

اسب هایی که اشکال اندام و یا اخلاقی دارند:

در چندین سال کذشته تولید اسب پیشرفت شایانی کرده است. اسب های ورزشی امروزه از کمیت قابل توجهی برخوردارند. علیرغم این نکات باید بدانیم که هیچ اسبی کامل نیست. همه آرزوی داشتن اسبی کامل داریم، ولی پیدا کردن آن چندان هم ساده نیست. هنر تربیت اسب پی بردن به توانایی های بالقوه اسب و پرورش آن تا حد ممکن است. باید بدانیم که چگونه و تا چه اندازه ای می توانیم به نقایص اخلاقی و اندامی اسب پی ببریم. این آگاهی نیاز به تجربه ای گران و کار کردن سال های متمادی با اسب های مختلف دارد. باید بدانیم که تربیت هر اسب با اسب دیگر متفاوت و دارای راز و رمز خاصی است. ولی چهارچوب کلی آن همین اصول اولیه تربیت اسب است که درباره اش بحث کردیم. به هر حال این نیست که مبانی اصول اولیه نادیده گرفته می شوند بلکه علیرغم مشکلات، فقط ممکن است این اصول جابه جا شوند.

 

بداخلاقی:

اسب با خصوصیات اخلاقی و اندام خاصی خود به دنیا می آید. با استفاده از اصول صحیح آموزش و محیط سالم می تواند اسب را برای سواری دادن به کار کشید. از طرف دیگر چنانچه روش آموزش و نگهداری غلط در پیش گرفته شود، نتیجه عکس آنچه گفته شد خواهد بود. اصلاح مشکلات طبیعی اسب مشکل است. تجربه ثابت کرده است که علیرغم صرف وقت و تلاش مضاعف چنانچه موفقیتی مناسب به وجود آید مشکل نهفته خودنمایی خواهد کرد.

 

اسب عصبی:

این گونه اسب ها در روبرو شدن با موقعیت های غیر معمول از قبیل صدای غریب، و حرکت های سریع و یا پرچم رم می کنند. این گونه اسب ها در اثر کار دقیق و نگهداری صحیح و حوصله آرام می شوند. اگر اسب در حرکت عصبی است و یا از اشیا روی زمین رم می کند، کار بسیار مشکل خواهد شد. تجربه من نشان داده که این گونه اسب ها هرگز کاملا آرامش پیدا نمی کنند. مربی فقط باید محدودیت ها را در نظر بگیرد و برعکس حساسیت های زیادی و یا عصبیت های خاصی می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. خود من ترجیح می دهم با اسبی سرحال، اگر چه کمی عصبی و نگران کار کنم تا اسبی تنبل. اسب عصبی برای سوارکاری با حوصله بدون حرکت اضافه و آرام روی اسب،‌ هدیه ای آسمانی است. چنین اسبی کمترین اثرها را نیاز دارد و سوار هم که آرامش خود را روی او حفظ می کند و زمانی می رسد که اسب اثر ساق را پذیرفته و به جلو رانده می شود. در این بازی برنده سوارکار با حوصله است ولی سوارکار بی حوصله هیچ گاه نباید اسب عصبی سوار شود.

 

اسب تنبل:

اسب تنبل سوار را به جنون می کشد. در ابتدا می بایست پی برد که اسب ذاتا تنبل است یا این که دلائلی باعث این تنبلی است. به عنوان مثال،‌ممکن است اسب به آمادگی مطلوب نرسیده باشد. متلا چاق یا لاغر باشد، بیمار بوده و یا اثرهای سوار را نمی فهمد. بهتر است اسب تنبل را همراه با اسبی چالاک به صحرا ببریم. اگر او همچنان میل به حرکت نداشت، سوار اثرها را قوی تر کند و در موقع مناسب او ضربات مقطع و شدید شلاق را به کار خواهد گرفت و اگر اسب به جلو پرید باید او را نوازش کرد. این تمرین باید تا آن جا تکرار شود تا اسب منظور سوار را دریافته به سادگی به اثرها جواب دهد. مهم این است که سوار اسب را به حرکت به جلو وادار کند. او می بایست این فشارها را به مرور کاهش دهد تا اسب را نسبت به آنها بی تفاوت نشود.

 

اسب گهگیر:

این گونه اسبی قادر به تحرک و اعمال قدرت است و مایل نیست آن ها را در خدمت سوارکار بی تفاوت بگذارد و نکته این جاست که اسب پی ببرد سوار به اندازه کافی خبره و مصمم نیست. اسب به سرعت به این موضوع پی برده و سردست می زند و مشکل بتوان این حرکت را از سرش انداخت. برای حل این مشکل سواری مورد نیاز است که به زین چسبیده و بدون این که اسب اجازه نافرمانی بدهد او را به جلو هدایت کند. به محض اطلاعت اسب سوار باید او را نوازش کرده و اطمینان اسب را جلب کند. به محض این که سوار احساس کند اسب می خواهد رم کند و یا سردست بزند،‌ باید یکی از دستجلو ها را کشیده و مانع حرکت او شود و دقت کند که حرکت طولانی نباشد چرا که ممکن است اسب روی سوارکاری بغلطد.

 

نامتناسب بودن اندام:

امروزه اسب هایی که دارای مشکلاتی در اندام هستند به ندرت برای فروش به عنوان اسب ورزشی ارائه می شوند. اگر این عدم تناسب فقط مربوط به ضعف دست و پاها و مفاصل باشد،‌ با مراقبت و پیگیری و حفاظت می توان این نقاط ضعف آن ها را همراه با پرورش سایر اندام ها پروراند. البته گفتن این مطلب بسیار ساده و عمل آن بسیار مشکل است.

 

نامتناسب بودن گردن:

امروزه اسب اسب ها کمتر باری فروش ارائه می شوند. اگر علاوه بر نامتناسب بودن گردن فک پایین هم سنگین و بزرگ باشد، احتمال درست کردن چنین اسبی خیلی ضعیف است. بزرگی و سنگینی فک پایین به اسب اجازه نمی دهد آبخوری به حیوان زده شود. چرا که استخوان بزرگ فک پایین روی گردن فشار آورده و اجازه فعالیت را از آن می گیرد. پیشنهاد می شد با چنین اسبی کار نشود.

بعضی از اشکالات گردن مثل شکستگی از مهره سوم ناشی از دست های خشن سوارکار است، به هنگام تربیت اسب جوان یا اسبی که در اثر بدسواری خراب شده است، باید پیرو همان اصولی بود که اسب از عقب به جلو درست می شود نه این که روی سر و گردن فشار آورده و آن ها را از کار بیاندازیم.

اسب هایی که دارای گردن قوی مانندی هستند معمولا برقراری تماس با دهان آن ها مشکل است. برای تربیت این گونه اسب ها باید تلاشی مضاعف داشت و برنامه آموزشی طولانی مدت و سخت از جهت سوارکار برای آن ها در نظر گرفت و اگر قصد داشته باشیم آن ها را زود به بهره برداری برسانیم موجب شکستن گردن از مهره سوم می شویم. وقتی که اسب سر و گردن خود را جلو و پایین کشده به دنبال آبخوری می رود می توان آموزش او را ادامه داد. اگر از اسبی با این خصوصیات خیلی زود بخواهیم سر و گردن را افراشته کند، عضلات ناحیه جدوگاه او دچار آسیب شده و دیگر اصلاح نمی شود.

این نوع گردن انعطاف پذیر است می تواند آن را جمع کرد و یا به طرفین انحنا داد که باعث جابه جایی گردن شده و شانه خارج را به طرف خارج متمایل می کند. راندن این گونه اسب ها به جلو بسیار مهم است. اگر اسب آبخوری را قبول نمی کند، آبخوری سنگین تری استفاده کنید. در حرکت روی قوس ها اثرهای دست و وزن و پای خارج قوی تر باشند. برای ریشه کنی این نقیصه باید عضلات زیرین گردن را قوی کرد و یا راندن اسب به جلو و واداشتن او برای کشیدن سر و گردن به جلو و پایین این امر میسر است.

 

گردن گوزنی:

عضلات زیرین این گونه گردن بسیار بزرگ است. برای اسبی این چنین کشیدن گردن بسیار مشکل است. باید عضلات زیرین گردن را آب کرده و عضلات بالایی را پرورش دهیم و می توان اسب را با بغل بندهایی که پایین تر بسته شده اند و یا تعلیمی ثابت که سر او را پایین نگه می دارد سوار شد. این گونه اسب ها کمر منقبض دارند. کار روی کاوالتی و پرش های ژیمناستیکی برای نرم کردن کمر آن ها بسیار مفیدند.

 

شکل غلط کمر:

اسب هایی که طول کمر آن ها – کوتاه یا بلند – غلط است همواره از آن دسته نیستند که برای کار مشکل داشته باشند. اسب هایی که کمر آن ها بلند است معمولا خوش سواری هستند. اگر عضلات کمر آن ها بین جدوگاه و تهی گاه به خوبی پروانده شده باشند، مشکلی برای کار نخواهد داشت و برعکس کمر بلند و نرم مزیتی است برای تربیت او. به هر حال اگر کمر آن قدر بلند باشد که پاها نتوانند خود را به مرکز ثقل برسانند،‌ طول گام ها کوتاه شده و این گونه اسب ها برای درساژ مناسب نیستند ولی برای پرش و سه روزه مناسب ترند چرا که در صورت ارتکاب اشتباهی از کمر خود به عنوان ستونی متعادل کننده کمک می گیرند. باید به هنگام شروع آموزش چنین اسبی در نظر داشت که کمر بلند را نمی توان با آموزش کوتاه کرد، فقط می توان با نیم توقف و حرکت های انتقالی متوالی در تمرین ها شلنگ های را او را کشیده تر کرد.

 

 

کمر کوتاه:

بدیهی است که پای این گونه اسب ها به راحتی به زیر آمده و تجمع آن ها ساده تر است. از طرف دیگر آن ها همواره با مشکل کمر مواجه اند. کمر کوتاه نیازمند گردن بلند است تا به نرمش آن کمک کند. اگر طول گردن اسب بلند نباشد در عمل مشکل بتوان پاهای اسب را به زیر کشید. این گونه اسب ها خوش سواری نیستند. اسب های کمر کوتاه فقط زمانی به حداکثر توان ورزشی می رسند که سوار توجه خاصی به تمرین های به جلو و پایین کشنده مبذول کرده و دست های بسیار نرمی داشته باشد.

 

اسبی که عقبش بلندتر از جلوست:

از آن جا که اسب های جوان هنوز به کامل ترین مرحله رشد نرسیده اند، معمولا عقبشان بلندتر از جلویشان است و در نتیجه وزن روی دست هایشان می افتد. اگر پس از رشد کامل این نقیصه برطرف نشود این چنین اسبی برای درساژ مناسب نیست. برای پرش نمی توان آن را نقص به حساب آورد. در تمرین ها نباید از این اسب ها خواسته شود که در زمان طولانی با سر پایین و کشده حرکت کنند حتی در زمان استراحت هم باید برای حفظ تعادل سر و گردن را کمی بالاتر بگیرند.

 

کپل های افتاده یا بز کپل:

زاویه مفاصل خرگوشی این گونه اسب ها حاده است و نمی توان آن ها را آن قدر پرورش داد که قوی شده و نهایت فعالیت را داشته باشند. آن ها مناسب پرش نیستند و برای درساژ هم باید با احتیاط به طرف آن ها رفت. این چنین اسب هایی پاهای خود را به راحتی به زیر می کشند ولی فشار مضاعفی روی کمر خود وارد می کنند که مشکل زاست. آن ها را همواره باید با قدرت و حداقل تجمع به جلو حرکت داد.

 

نقص در پاها:

آموزش این اسب ها نیاز به دقت بیشتری دارد. سوارکار باید چگونگی کار با این اسب ها را دقیقا برنامه ریزی کرده باشد. هر دو نقیصه به یکسان فشار بیش از اندازه ای بر روی مفاصل خرگوشی وارد می کنند.

هر دو گونه باید تمرین های تجمعی محدود داشته باشند. تجربه به من نشان داده که با اسب مفصل گاوی می توان بیشتر کار کرد چرا که فرسایش این نوع مفصل کمتر از بقیه انواع مفاصل خرگوشی هستند.

با تمرین های روی دو محور و شانه به داخل می توان تعادل برقرار کرد اما مشکل بتوان به درجاتی از موفقیت اطمینان داشت. در جایی که می توان با اسب سالم کار کرد، بهتر است از کار کردن یا خریدن اسب هایی که مشکل اندامی و اخلاقی دارند بپرهیزیم.

 

زاویه مناسب پا:

دست و پای اسب یکی از ارکان کلیدی اسب به شمار می روند. لذا هر گونه اختلال و نقص در آن مشکلات ثانویه را به دنبال دارد. زاویه سم با افق در حالت مطلوب در پا معمولا ۵۰ درجه است. همچنین مفصل خرگوشی و زاویه آن نیز اهمیت ویژه ای دارد همان گونه که در تصویر فوق ملاحظه می فرمایید بهترین آناتومی پا در تصویر اول مشخص گردیده است (از مفصل خرگوشی تا بخلق به صورت عمود باشد)

 

زاویه مناسب دست:

در دست نیز در حالت مطلوب زاویه سم باید ۴۵ درجه بوده با رسم خط فرضی آناتومی دست همانند تصویر اول عمود می باشد.

 

خط شاقولی:

در واقع خط شاقولی امتدادی است که در دست ها و پاها و نیز خط پشتی و سایر اندام ها به شمل فرضی ترسیم شده و امتداد آن عضو را با سطح افق نشان می دهد در صورتی که این خط شاقولی دارای نواقصی باشد باید مطمئن بود که حرکات اسب و استحکام اندام حرکتی دچار مشکل نخواهد بود لذا یکی از فاکتورهای اساسی خرید بررسی آناتومی بدن اسب بر اساس خط شاقولی می باشد.

اصولا اندام حرکتی اسب، مهم ترین و آسیب پذیر ترین اندام اسب می باشد لذا اندام حرکتی و نحوه عملکرد آن برای انتخاب و خرید اسب بسیار بسیار اهمیت دارد

در این اشکال آناتومی مناسب ( اولین اشکال ) و آناتومی دارای نقص به نمایش گذاشته شده است. لذا خریدار به کمک متخصصین امر می تواند در مراحل سه گانه قدم، یورتمه و چهار نعل بر روی هر دو دست و بررسی خطوط شاقولی از وضعیت کلی دست و پا و اندام حرکتی اسب مطلع گردد.

 

یک نکته اساسی:

اصطلاحی در صنعت اسب رایج است که اسب به مانند لباس برای بدن می ماند هر فردی با توجه به شرایط خود لباس به تن می کند و نمی توان به سلیقه و شرایط دیگری هر چند فردی خوش سلیقه، لباس خرید و به تن کرد. بهترین انتخاب و خرید، خریدی است که کاملا با شرایط فردی که از اسب استفاده می نماید منطبق باشد.

 

ادامه مطلب را در قسمت چهارم بخوانید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *